Kaynama nedir?

Herhangi bir sıvının ısı etkisiyle buharlaşmaya başlamasıdır. Her sıvının belli bir basınç altında belli bir kaynama noktası vardır. Saf suyun deniz düzeyinde kaynama noktası santigrat olarak 100°'dir. Basınç azaldıkça kaynama noktası da azalır. Arı suyun 3.000 metre yükseklikte kaynama noktası 78°'dir. Az basınç yemeklerin pişmesini de geciktirir. Aksine düdüklü tencereler buharı basınç altında tuttuklarından yüksek bir kaynama derecesi sağlarlar.

Bir sıvının normal kaynama noktası, sıvının maksimum buhar basıncının normal şartlardaki atmosfer basıncına yani 760 milimetrelik cıva basıncına eşit olduğu sıcaklıktır. Sıvı üzerindeki basınç değiştiğinde, söz konusu sıvıya ilişkin sıcaklık ve buhar basıncı bağıntısına göre gerçek kaynama noktası da değişir. Mesela normal olarak 100 °C’de kaynayan su, basınç 17 milimetreye indirildiğinde oda sıcaklığında kaynar.

Sıvıda bir katı eritilirse veya içine daha az uçucu başka bir sıvı karıştırılırsa kaynama noktası daha yüksek bir değere çıkar. Sıcaklığı kaynama noktasına ulaşan bir sıvının hemen kaynamaya başlaması gerekmez. Tamamen hareketsiz tutulur ve ayrıca da üstü ince bir yağ tabakasıyla örtülürse su, kaynama noktasının üstündeki sıcaklıklara kadar çıkarılabilir. Daha da ısıtılırsa patlamaya yakın bir şiddetle aniden kaynar ve daha sonra gerçek kaynama noktasına döner.

Sıvı içinde kabarcıklar oluşmasıyla başlayan, sıvı evreden gaz evreye (buhar) geçiş olayı. Sıvının dibinde oluşan kabarcıklar yükselerek sıvı yüzeyini terk ederler. Isıtılan bir sıvı, ısının uygulandığı noktada molekülsel faaliyetini artırır. Normal olarak sıvı içinde bir miktar mikroskopik hava kabarcıkları bulunduğundan sıvı molekülleri bu kabarcıklar içine geçerek bir buhar basıncı oluşturmaya başlar. Bu kabarcıklar içindeki buhar doymuş buhar haline geldiğinde basınçları, başlangıçtaki mikroskopik büyüklükten çıkarak gözle görünür kabarcıklar haline gelmelerine yol açar. Sıvının kaldırma kuvveti kabarcıkların yukarı doğru çıkmasını sağlayarak sıvı yüzeyini terk etmelerine neden olur. 

Kaynama, sıvının buhar basıncının dış basınca eşit olduğunda, sıvının her yerinden gaz kabarcıklarının çıkması. Saf maddelerin kaynama noktası sabittir. Kaynama süresi boyunca sıcaklık değişmez. Sıvı bir maddenin içinde katı bir madde çözünmüşse karışımın kaynama noktası yüksektir. Çözünen madde miktarı arttıkça kaynama noktası yükselir. Kaynama süresince sıcaklık sabit değildir. Aynı ortamda bütün sıvıların kaynama anındaki buhar basınçları eşittir. Maddenin cinsine, saflığına ve ortamın basıncına bağlıdır.

Sözlükte "kaynama" ne demek?

1. Kaynamak eylemi.

Kaynama kelimesinin ingilizcesi

n. boiling, welding, joining, conglutination, simmer